• Páginas

  • Categorías

  • Archivos

> Iritzia: Bilgune Feminista > TXAPELA BURUAN GIZONA MUNDUAN

  • Txapela buruan gizona munduan
  • Gara, 2008-12-08 # Iosune Irigoien Garcia / Edurne Epelde Pagola · Euskal Herriko Bilgune Feministako kideak

Aspaldidanik emakume idazle nahiz abeslarien erreferentziak falta izan zaizkigu. Euskal kulturaz hitz egiten burua gizonezkoen irudiz betetzen zaigu eta halaxe gertatu izan da Euskal kultura mugitzen duten eskuek eta buruek zein sexu duten garbi uzten digu kartel honek. Txapelarekin identifikatu ezinean, txapelaren atzean eta kultur eremutik urrun sentiarazi gaitu.


Urteak aurrera joan ahala Durangoko Azokan gero eta liburu eta disko gehiagorekin egiten dugu topo. Zorionez disko eta liburu hauen egileak ez dira gizonezkoak bakarrik, pixkanaka kultur ekoizleen artean emakumezkoak ere beren tokia hartzen ari dira. Egun emakumeok irakurtzen ez dakigula eta gure garunak ez daudela kulturarako prestatuta baieztatzea astakeria handia litzateke. Baita euskal kulturaren hartzaileak gizonezkoak bakarrik direla esatea ere. Bistakoa da mendeetan emakumeok ukatu izan zaigun kultura bizi, gozatu eta sortzeko eskubidea gutxika berreskuratzen ari garela. Gainera, sistema patriarkala emakumezkoak kultur ekoizle ez izateko muga ugari jartzeaz arduratu bada ere, asko izan dira oztopo hauek gaindituz pentsalari, filosofo, idazle nahiz kulturzale izan diren emakumeak.


Egun, emakumeok gizonek adina irakurtzen dugula esan dezakegu eta gaitasuna izan arren, gure buruarengan nahiko sinesmen biltzen dugunean idaztera ere egiten dugu jauzi. Baina aspaldidanik emakume idazle nahiz abeslarien erreferentziak urriak izan ditugu. Euskal kulturaz hitz egitean burua gizonezkoen irudiz betetzen zaigu eta halaxe gertatu izan da urte luzeetan zehar ere; hedabideetan kulturaz hitz egiterakoan gizonezkoen lanak nagusitu direla behin eta berriz.


Hori horrela izatearen arrazoiak ez dira ezkutukoak. Patriarkatuak ongi moldatu du guztia emakumezkoen zapalkuntzak bere horretan iraun dezan. Gizonen eta emakumeen arteko botere harremanak dira sistemaren tresna nagusi, eta eredu androzentrikoen sorrerak emakumeak itzalean mantendu gaitu. Guk jasotako ereduak hortaz, gizonezkoenak izan dira oro har, eta eredurik ezak emakumezkoak ere gizonezkoen moldeekin bat egitera bultzatu gaitu. Horregatik diogu emakumeok ikusezintasun egoeran bizi garela, nahiz eta pixkanaka hori atzean uzteko borondatea eta indar nahiko agertzen ari garen egunerokoan. Sexu bereizkeriaren ondorioz, emakumeak ez du gizonak hainbat denbora, arte adierazpenak eta sormena lantzeko, ezta espazio propioa izan edo baliabide ekonomikoak izateko aukerarik ere. Historikoki, baita gaur egun ere, emakume ezberdinek egindako lanak, idazketak… itzalean geratu dira eta ez dute merezitako aitortza jaso.


Kultur eta literatur ekoizpenean emakumeok historian zehar jasan duen diskriminazioa gainditu nahi badugu bada zer eginik. Guztion borondatea beharrezkoa izango da hau lortzeko, eta egia esan aurten Durangoko Liburu eta Disko Azoka aurkezteko erabili den kartelak ez du asko laguntzen ibilbide honetan. Gerediagak, Euskal Herriko disko eta liburu azokarik garrantzitsuenaren antolatzaile izanik, zeregin horretan funtsezko ekarpena egin dezakeelakoan gaude. Horretarako Bilgune Feministak azken lau urteetan proposamenak luzatu izan dizkiogu Gerediagari. Aurtengo martxoan ere beraiekin bildu ginen eta beren jardueraren berri eman zigutenean, bertan ikuspegi feminista txertatzeko proposamena luzatu genien.


Baina berriro ere Azokaren inguruan ateratako kartelaren bidez emakumea txapelaren atzean ezkutatu dutela uste dugu. Gizonezko ikusezina omendu nahi izan dute aurtengoan, eta tira, ideia onargarria izan daiteke, baina guztiok gizon eta emakumeen arteko parekidetasuna lortzeko dugun erantzukizuna kontuan hartuta eta behin eta berriz emakume erreferentzi berrien beharrean gaudela badiogu, orduan, zergatik atera dute emakumeak bazter uzten gaituen irudi bat?


Uste dugu jendartean eztabaida piztu duen kartel hau ez dela kasualitatea, ez eta huskeria ere. Euskal kultura mugitzen duten eskuek eta buruek zein sexu duten garbi uzten digu guri kartel honek. Txapelarekin identifikatu ezinean, txapelaren atzean eta kultur eremutik urrun sentiarazi gaitu, nahiz eta kartel egilearen helburua hori ez izan.


Azken asteetan Durangoko Azokako kartelaren inguruan gauza asko entzun ditugu. Horren harira, Euskal Herriko Bilgune Feminista Gerediaga elkartearekin harremanetan jarri zen bere desadostasuna adierazi eta kartela kentzeko eskatuz, baina ezezkoa jaso genuen. Jarrera ezkor honekin Euskal Herri parekide bateranzko bidean Gerediagak aurrerapausoak eman beharrean atzerapausoa eman du emakumeok «ikusezintasun bikoitzera» kondenatuz.


Jendarteko beste eragile askok ere bere desadostasuna adierazi zuen, azkenean Gerediaga elkarteak emakumeoi ere erreferentzia egiten digun spota kaleratzea lortu arte. Baina, gure ustez, spot honek ez du emakumeen ikusezintasunarekin dugun arazoa konpontzen. Spot hori egoerari emandako erantzun azkar bat izan da, oinarrian dagoen arazoa konpondu gabe, alegia, emakumeok kultur ekoizpen eta kontsumoan dugun egoerari erreparatu gabe. Horregatik egun hauetan, eta urtero egiten dugun bezala, Durangoko Azokan emakumeon ikusgarritasunaren aldeko dinamika bultzatu nahi dugu.


Parekidetasuna oinarri duen Euskal Herria nahi dugu, emakumeen erreferentez josia eta sexuaren araberako oztoporik gabea. Musika eta literaturari dagokionez, emakumeok pairatzen dugun desberdintasun egoera gainditzeko eta gure parte-hartzea eragozten duten oztopoak gainditzeko garaia da. Egin dezagun ba ikusgarri begirada soilean ikusten ez den hori.


Amaitzeko, Bilgune Feministak emakume guztiak animatu nahi ditu, inoiz baino gehiago, kultur ekimen orotan parte hartzera eta egoera edota ekimen diskriminatzaileen aurrean egunero beren haserrea adieraztera.

> Berria: Matxismoa > DURANGOKO LIBURU ETA AZOKAKO KARTELAK JARRERA KONTRAJARRIAK SORTZEN JARRAITZEN DU

  • Durangoko Liburu eta Disko Azokako kartelak jarrera kontrajarriak sortzen jarraitzen du
  • Gara, 2008-11-18 # Ianire Renobales · Bilbo

Durangoko Azokako kartelaren inguruko eztabaidek indarrean diraute. Gizarte talde eragile desberdinek euren iritzia plazaratzeari ekin diote eta oraingoan, Euskal Herriko Bilgune Feministak hartu du hitza.


Historian, emakumeak jasandako diskriminazioa eta bereizketa du hizpide talde honek eta honen arira, 2008ko Azokako kartelari uko egiten diotela jakinarazi nahi izan dute. «Aurten Durangoko Liburu eta Disko azoka aurkezteko erabili den kartelak gure ustez ez du asko laguntzen ibilbide hori aldatzen». Bilgune Feministak azoka antolatzen duen Gerediaga elkarteari kartela kentzeko eskatu dio, baina ezezkoa jaso du. Talde honen aburuz, Gerediaga aurrerapausua eman beharrean atzerapausua bultzatzen ari da.


Txapelarekin identifikatu ezin
Jakin badakigunez, eztabaida sortu duen kartelean txapela, betaurrekoak eta kaskoak ageri dira. Batzuek diotenez, bi sexuak antzeman daitezke irudian betaurrekoen eitea femeninotzat hartzen dutelako. Antza denez, kaskoek ez dute sexurik, baina iskanbila txapelarekin piztu da. Argazkian ez da ageri giza figuraren arrastrorik; hala ere, gizarte eragileek modu oso desberdinean egin dute irakurketa. Bilgune Feministaren arabera, «emakumea ez da identifikatzen txapelarekin eta horrek kultur eremutik urrun sentiarazten du nahiz eta kartel egilearen helburua hori ez izan». Gauzak hala, kulturaren esparruan ere emakumeak zapalkuntza bizi duela argitu nahi izan dute ildora. Bestalde, kartelean agertu ez arren, egileak lana izendatzeko erabili duen esaldiak ere iritziak sorrarazi ditu, «Gizon ikusezina Azokan».


Emakumeen eta Gizonen Berdintasunerako Defentsa Erakundeak salaketa egin bezain laster, sumendiak eztanda egin zuen. Alde batetik, kartelaren inguruan sortutako ika-mikak gehiegizkotzat jotzen dituztenak; bestetik, sexu bereizketaren mesedetan lan egiten duela uste dutenak. Hausnarketa kontrajarriak alboraturik, Durangoko Azoka denon ahotan dago, bai, baina ez euskal kulturari buruz irmoki aritzeko.

> Berria: Salaketak > GIPUZKOA: ZUBIETAN "MAKROKARTZELA" ERAIKITZEAREN AURKA MOZIOAK AURKEZTUKO DITUZTE UDALETAN

  • Zubietan «makrokartzela» eraikitzearen aurka mozioak aurkeztuko dituzte udaletan
  • Egungo kartzela eredua baino alternatiba «humanoagoak» eskatu ditu hamaika eragilek osatutako plataformak
  • Berria, 2008-10-18 # Ainhoa Sarasola · Donostia

Espainiako Gobernuak Zubietan (Gipuzkoa) eraiki nahi duen espetxearen aurkako mozioak aurkeztuko ditu udaletan Gipuzkoako Makroespetxearen Aurkako Plataformak. Mozioaren bidez, «Zubietako espetxe ereduaren edo makroespetxearen eraikuntza egitasmoaren aurkako jarrera» agertzeko eskatuko die taldeak Gipuzkoako udalei. Izan ere, plataformako kideen ustez, bada egungo kartzela araudia eta eredu judiziala baino alternatiba «humanoagorik».


Mozioan, lau puntutan jasotako akordioak bere egiteko eskatzen dio plataformak Udalari. Batetik, bergizarteratzearen helburuari lehentasuna emanez espetxe politika «aurrerakoiago eta gizatiarrago baten» alde egiteko. «Askatasuna kendu beharrik gabeko neurrietan» oinarritutako eredua hobesteko ere galdegiten dio. Eta neurri horien artean hauek aipatzen ditu: zigor betetze alternatiboak droga menpekotasuna dutenentzat; tutelatutako guneak zigortutako emakumeentzat eta beren kargu haurrak dituzten amentzat; zerbitzu berezituak buruko gaitzak edo kronikoak dituzten presoentzat; laguntza programak lanerako eta heziketarako, eta bergizarteratze zentroak, besteak beste. «Horiek eta beste alternatiba batzuk gizatiarragoak, eraginkorragoak eta merkeagoak ere badira», dio plataformaren testuak.


Hirugarren puntuak dio «ezarri nahi duten makroespetxe ereduak» ez duela aurrez aipatutako helburuetako bakar bat ere betetzen. Are gehiago, Eusko Legebiltzarrean 2006ko otsailean Eusko Legebiltzarrean makroespetxeen desagerpenari buruz gehiengoz onartutako legez besteko proposamenaren aurkakoa dela dio. Hala, azken puntuan, Zubietako egitasmoaren aurka eta eredu berri baten alde agertzeko eskatzen diote Udalari, eta Espainiako Espetxe Erakundeetako Zuzendaritza Nagusiari jakinarazteko.


Donostiako EB-Aralar udal taldeak azken puntua aldatuta aurkeztuko du Udalean plataformaren mozioa. «Zigorrak betetzeko beste eredu baten alde» azaltzeko eskatzen dio EB-Aralarren testuak Donostiako Udalari.


Askotariko eragile eta alderdik osatzen dute plataforma; Loiola Etxea, Arrats elkartea, Zubietako Herri Batzarra, Arabako Salhaketa, LAB eta CNT sindikatuak eta ezker abertzalea, Aralar nahiz Ezker Batua daude partaideen artean. Era berean, Drogaren Erakunde Elkartea, Astigarragako Espetxeetako Pastoraltza, Laneratzeko eta Gizarteratzen Laguntzeko Sarea (RAIS), EHGAM, Kale Gorrian eta Donostiako Eusko Alkartasunak ere sostengua azaldu diote ekimenari.


«Makrokartzela» datutan
«Espetxeetako egoera lazgarriak bildu gaitu, espetxe berrien eraikuntza planek eta, batez ere, arazoaz jabetu izanak», adierazi dute plataformako kideek. Egun «batak besteari eragiten dizkiogun kalteak nola konpondu» galdetzean gehienetan «espetxera sartuz» erantzuten zaiola uste dute. Ordea, adituek hobetsitako beste aukerei buruz gutxitan pentsatzen dela diote. Hala, «gizarteko gatazkei irtenbide humanoagoa» emate aldera, beste gizarte taldeetara iritsi nahi dute plataformakoek.


Euren hitzetan, oraindik ez dago Zubietako espetxearen inguruko aski informazio. Arduradunen arabera, 700 presorentzako lekua izango du. Gizarteratze zentroa ere aipatu izan dutela, baina «gizarteratzeari lehentasuna emateari buruz hitz egiten badute ere» oraindik zentro hori non, nola eta noiz eraikiko duten ez dutela zehaztu salatu dute. Espainiako Espetxe Erakundeen menpeko presondegietan 71.000 lagun daude egun, eta 2012rako 80.000 baino gehiago izango direla ziurtzat jo dute. Hala, hori gertatzean beste hamabost «makrokartzela» eraikiko ote dituzten galdetu zuten. Euren ustez, Martuteneko espetxea ixteak «beste espetxe eredu baten hasiera» ekarri beharko luke.

> Berria: Indarkeria > ARABA: ESTIBALITZ ANGULOREN HILKETA GAITZETSI DUTE HERRITARREK BILKURAN, MAÑUETAN

  • Estibalitz Anguloren hilketa gaitzetsi dute herritarrek bilkuran, Mañuetan
  • Udalak hilketa gaitzetsi eta elkartasuna adierazi dio familiari, ezohiko bilkura batean; eta bi eguneko dolua ezarri du
  • Berria, 2008-08-17 # Anakoz Amenabar

Ehun auzokide baino gehiago bildu ziren atzo, Mañuetako (Araba) herriko plazan, Estibalitz Anguloren hilketa salatu eta senitartekoei elkartasuna adierazteko. Ustez senarrak hil zuen herenegun Angulo, laban batekin lepoa moztuta; senarra Logroñoko (Espainia) erietxean dago oraindik, ustez bere buruari egindako zaurien ondorioz. Udalak herrian dolu egunera deitu du.


Udaletxe plazan bost minutuko isilunea egin zuten atzo, 11:30ean, herritar ugarik, gertatutakoa gaitzetsi eta Angulo gogoratzeko. Lehenago, Udalak ezohiko bilkura egin zuen indarkeria mota guztiak, eta bereziki genero indarkeria, gaitzesten dituen adierazpena onartzeko.


Herri txikia izanik, 350 bat lagunekoa, asko dira Mañuetan 72 urteko emakumearen nahiz senarraren senitartekoak, tartean Luis Troncos alkatea bera ere. Minari ezin eutsirik, ezin izan zuen adierazpena irakurri, eta haren ordez alkateordeak egin zuen, Udaleko zazpi zinegotzien babesarekin. «Gertakari tamalgarriaren aurrean familiari elkartasuna eta babesa adierazi nahi dio Udalak, herrian maitatua eta hain ezaguna den familiari». Bi eguneko dolua ezarrita, hedabideetako langileei, halaber, gertatutakoa errespetuz kontatzeko eskatu zien. Bost minutuko isilunearen ondoren, asko joan ziren, besarkada batekin, familiari elkartasuna adieraztera.


«Ezberdintasunei aurre»
Elkarretaratzean bildutakoen artean, Emakundeko zuzendari Izaskun Moiuak emakume eta gizonen arteko ezberdintasunen oinarrian lan egin behar dela adierazi zuen, berriz ere halako gertakaririk ez izateko. «Hemendik aurrera lan egitea baino ez zaigu geratzen. Jakina da emakumeen aurkako indarkeriaren oinarria ezberdintasunak direla, genero artekoak, eta, horregatik, horien kontra egin behar dugu».


Javier Aspuru Arabako Aldundiko Gizarte Sustapeneko diputatuak ere parte hartu zuen bilkuran. Genero indarkeriarekin tolerantzariarik ez izateko eskatu zuen. «Lehendabizi salatu beharra dago, eta halakoei tolerantziarik ez; bestetik, sentsibilizazio eta kontzientziazio neurriak indartu behar dira berdintasuna oinarri duen gizartean».


Bien bitartean, senarra oraindik ere Logronoko hospitalean dago, ustez bere buruari egindako zaurien ondorioz. Angulori autopsia egindakoan, bestetik, erabakiko du familiak noiz izango diren hileta elizkizunak.


Aurten genero indarkeriagatik Euskal Herrian hil den hirugarren emakumea izan daiteke Estibalitz Angulo. Urtarrilean Tatiele de Sousa Neres, 20 urteko emakume brasildarra hilik agertu zen Iruñean, eta uztailean, Nagore Laffage gazte irundarraren gorpua aurkitu zuten Orondritzen (Nafarroa).

  • Genero indarkeria: BIKTIMENTZAT AHOLKUAK
  • Erasoa gertatzear bada. Ahal izanez gero, berehala Poliziari deitu. Ertzaintzaren eta Foruzaingoaren larrialdi zenbakia da: 112. Ipar Euskal Herrian 01 40 33 80 60 da larrialdietarako telefono zenbakia
  • Erasoa gertatuz gero. Konfiantzazko norbaiti kontatu jazotakoa, eta laguntza eskatu.
  • Zauriak edukiz gero. Gertuen dagoen osasun etxera joan, gertatutakoa azaldu eta medikuaren txostena eskatu. Txostena oso garrantzitsua da salaketa jartzeko orduan.
  • Zauriak izan gabe ere. Udaletako gizarte zerbitzuetan laguntza psikologikoa, juridikoa eta ekonomikoa eska dezakete biktimek.
  • Babesa behar izanez gero. Eskatu babes agindua polizia etxean, auzitegian edo gizarte zerbitzuetan.
  • Infomazio gehiago. Eguneko 24 ordutan Hego Euskal Herrian eskura dago 016 doako telefono zenbakia, Espainiako Gobernuak biktimen arretarako jarritako telefonoa.

> Berria: Indarkeria > ARABA: MAÑUETARRAK ESTIBALIZEN HERIOTZA GAITZESTEKO BILTU DIRA

  • Mañuetarrak Estibalizen heriotza gaitzesteko bildu dira
  • Arabako Errioxan dagoen Mañuetako herritarrak atzo plazan bildu ziren aurreko egunean senarrak hildako Estibaliz A.ren heriotza gaitzesteko. Harridura erakutsi zuten, bien arteko harremana ona zela ematen baitzuen. 72 urte zituen Estibalizek, senarrak bezala, eta atzo haren senideei elkartasuna adierazi zieten herritarrek. Senarrak, Cristobal M.k, ospitalean segitzen zuen atzo, atxiloturik, emazteari eraso ondotik bere burua labanaz zauritu baitzuen.
  • Gara, 2008-08-17

Mañuetako herritarrak euren bizilaguna zen Estibaliz A.ren hilketa salatzeko eta haren senideei elkartasuna adierazteko bildu ziren. Udalak eguerdian elkarretaratzera deitu zuen, plazan, udaletxe aurrean, eta han bildu ziren herriko zazpi zinegotziak, alkatea buru, eta gainerako herritarrak. Estibalizek 72 urte zituen, bera hiltzea leporatuta atxilotutako senarrak, Cristobal M.k, bezala.


Arabako Errioxan kokatzen den Mañueta herriak 350 biztanle inguru ditu, eta herritarren samina nabaria zen, horien artean asko Estibalizen nahiz senarraren senideak baitira. Herriko alkatea bera ere beraien iloba da. Elkarretaratzea baino lehen Udal taldeak batzar berezia egin zuen, indarkeria, emakumeekikoa bereziki, gaitzetsi eta salatzen duen adierazpen bat osatzeko. Era berean, bi eguneko dolua ezarri zuten herrian. Udalak elkartasuna eta berotasuna helarazi zien senitartekoei, eta komunikabideei hitz eginez, eskatu zuten herri osoa hunkitu duen gertaera horrek sortutako egoeraren aurrean errespetua ager dezatela.


Herritarrez gainera, instituzioetako hainbat ordezkari bildu zen atzo Mañuetan, besteren artea, Izaskun Moyua Emakunde-ko lehendakaria. Komunikabideen aurrean egindako adierazpenetan, gizon-emakumeen arteko berdintasun ezak segitzen duen bitartean horrelako gertaerak izango direla ohartarazi zuen, eta beraz, ildo horretan lanean segitzeko beharra nabarmendu zuen.


Ideia horixe izan zen hainbat eragilek gertaera latz horren berri izatean zabaldu zuten mezua, eta gehienek instituzioak jo zituzten egoera benetan aldatzeko arduradun gisa. Inplikazio gehiago eskatu zieten, orain arte hartutako neurriak aski ez direla agerian gelditu baita emakumeen kontrako indarkeriak eragindako beste heriotza horrekin. Gizarte osoaren esku-hartzea ere aldarrikatu zuten, arlo guztien eta jendartearen parte-hartzea beharrezkotzat jotzen baitute denei eragiten dien arazo hau sustraitik erauzteko. Astelehenean mobilizazioak egingo dira, hainbat kolektibo biltzen dituen Emakumeen Mundu Martxako plataformak deituta.


Aurten, hirugarrena
Oraingo honetan hildako emakumea eta heriotzaren eragilea 72 urtekoak badira ere, Euskal Herrian aurten izandako heriotzak gogora ekarriz gero, gazteengan agertzen den arazoa dela esango genuke. Urtarrilean Iruñean bere mutil-lagunak eraginda hil zen Tatiele de Souza 23 urteko neska gaztea. Erasotzaileak 20 urte zituen. Tatielen heriotzaren ondotik bere buruaz beste egiten saiatu zen, eta orduan bizirik atera bazen ere, Iruñeko kartzelan zela lortu zuen asmo hori betetzea, duela bi hilabete inguru. Aurten izandako bigarren heriotza Nagore Laffage, 20 urteko neskarena da. Iruñean gertatu zen, duela hilabete pasa. Haren eragileak 27 urte ditu. Bi heriotza hauek gogoan izan zituzten atzo hainbat ordezkari politikok eta eragilek.


Beste hilketa honen inguruan argibide handirik ez dute eman oraingoz. Dirudienez, joan den ostiralean, goizaldean senide batek Ertzaintzari deitu zioten gertaeren berri emanez. Senar-emazteak bizi ziren etxera joan ziren ertzainak, eta Estibaliz hilda aurkitu zuten, lehen itxuraren arabera, senarrak emandako labankadek eragindako zaurien ondorioz. Senarra ospitalera eraman zuten atxiloturik, ustez bere burua ere zauritu baitzuen labanarekin. Logroñoko San Pedro ospitalean dago, eta atzo jakinarazi zutenez, haren egoera egonkortu da. Zauriak sendatuz doazela adierazi zuten, baina diagnostikorik ez zuten argitu.


Hainbat herritarrek egindako adierazpenen arabera, senar-emazteen arteko harremana ona zen, eta leku gehienetara elkarrekin joaten omen ziren. Hiru seme-alaba zituzten. Hainbat herritarrek jakinarazi zutenez, ez zuten euren arteko istilurik ezagutzen, eta beraz, erabat harriturik eta heriotza hau ulertu ezinik zeuden mañuetarrak gertaera latz honen aurrean.

> Berria: Indarkeria > ARABA: BIKOTEKIDEA JOTZEA EGOTZITA ARROIABEN ATXILOTUTAKO GIZONEZKOA ESPETXERATU DUTE

  • Bikotekidea jotzea egotzita Arroiaben atxilotutako gizonezkoa espetxeratu dute
  • Pertsona bat atxilotu zuen atzo Ertzaintzak Arroiaben, ustez bikotekidea jo eta buruan zauri larria eragin ostean. Gaur, Gasteizko Zaintza Epaitegiko arduradunak erasotzailearen espetxeratzea agindu du.
  • Gara, 2008-08-13

Atzo, arratsaldeko 15.30ak inguru, Ertzaintza Gasteizko etxebizitza batera abiatu zen, izan ere, anbulantzia batek genero indarkeria jasan zuen emakume bat zeraman ospitalera. Ordu batzuk beranduago, emakumeak erasotzailearen aurkako salaketa bat jarri zuen, segurtasun bila. Salaketaren arabera, erasoa atzo goizaldeko 2.00ak inguru gertatu zen. Ordu horretan, atxilotua etxera iritsi eta hitzik esan gabe bikotekidea jo zuen, betaurrekoak hautsi zizkiotelarik. Erasoaren unean, emakumea atzeruntz erori eta altzari batekin kolpea hartu zuen buruan. Zauri larria eragin zion. Gertaera horien ostean, ertzainek erasotzailea bilatzeari ekin zioten. Atzo iluntzeko 21.30ean aurkitu zuten Arroiaben, eta bertan atxilotu zuten.


Gaur, Gasteizko Zaintza Epaitegira eraman dute eta bertako epaileak erasotzailearen espetxeratzea agindu du.

> Komunikatuak: EHGAM, Gaztehgam etabar > KOMUNIKATUA ROSA PAZOS-EN HERIOTZARENGATIK, SEVILLAN HILIK AURKITUTAKO EKINTZAILE TRANSEXUALA

  • Komunikatua Rosa Pazos-en heriotzarengatik, Sevillan hilik aurkitutako ekintzaile transexuala
  • Kontzentrazioak astelehenean, uztailak 28an, Estatuko hainbat hiritan
  • EHGAM-DOK, 2008-07-23

Iragan ostiralean, uztailaren 11an, Rosa Pazos, 47 urteko ekintzaile transexuala,bere Sevillako etxean hilik aurkitu zuten. Gorpuari zegokion autopsia egin ostean, Institutu Anatomiko Forenseak, txosten bat plazaratu zuen bertan Rosak labankadak jaso zituela adierazten zela.


Manifestu honen talde eta talde sinatzaileek premiaz exijitzen dugu:


1. Rosa Pazosen heriotzaren inguruko gertakariak lehen bait lehen argitu daitezela bere heriotzari atxikiriko arrazoien gaineko difamazioak eta Rosaren sendi, lagun eta kideekiko jada jasaten duten samina handitzea ekiditeko.


2. Kasuan parte har dezala Estatuko Fiskal Nagusiak, Cándido Conde Pumpido Jaunak, gertaera hauen argitzea exijitu eta bizkortzeko.


3. Prozesuak hildakoaren eta bere ingurukoen duintasunarekiko errespetu maximozko tratamendua izan dezala, bai prozesuan parte hartzen duten instantzia polizial eta judizialengandik, bai komunikabideengandik, orain arte azken hauen Rosaren kasuaren inguruko lan informatzailea ikaragarri iraingarria eta transfoboa izan baita, gertaeraren berri izan denetik salatu den bezala. Rosaren identitatearekiko eta intimitatearekiko errespetuak orain arteko komunikabideen sentsazionalismoa eta jarrera diskriminatzailea alde batera uzten ditu.


Aldi berean, salatzen dugu Rosaren eguneroko bizitzan egon den izugarrizko transfobia, baita agiriak aldatzea eta ebakuntzen aukera galarazi izanari, gure osasun sistemaren arabera eskizofrenia edo “buruko gaixotasun” bat duen pertsona batek ezin baitu bere gorputzaren eta genero-identitatearen inguruko erabakirik hartu. Hori zen Rosaren salaketa eta zalantzarik gabe baita geurea ere.


Kaleetan, leggetan, komunikabideetan… dauden eguneroko transfobiak dira pertsona askori euren oinarrizko eskubideak galarazten dizkietenak, hala nola lan mundura sarbidea, norbere identitatearekiko errespetua eta norbere gorputzarekiko autodeterminazioa tutoretza sikiatrikotik kanpo.


Exigitzen dugu administrazio publikoak bere erantzunkizuna bere gain har dezala eta pertsona transen lan eta gizarte mailako integrazioaren alde lan egin dezala. Lan serioa exigitzen dugu, egoeraren larritasunaren eta garrantziaren neurrikoa: ez dugu adabaki gehiagorik nahi, irmoki uste dugu halako egoerak ekiditeko modua zuzenean arazoaren errotik lan egitea dela eta lan hori aitzakiarik gabe egitea. Ez da proposamen serioa ezta kotsekuentea ere bereizkeria saihesteko “genero-identitatearen legea” onartu eta aldi berean gehiengoarekiko ezberdina den genro-identitate bat azaltzen dutenak gaixotzat dituena. Ezberdina, ez horregatik patologikoa. Errebindikatzen dugu trans identitatea arrarotasunarekin, higuingarria denarekin eta makurkeriarekin erlazionatzen duten estereotipoak des-eraikitzeko lan egin dadin, deuseztu daitezen gorrotoa eragiten eta gizartearen baztertu bihurtzen gaituzten mezuak.


Berriro ere salatzen dugu gure kolektiboaren ikaragarrizko zaurkortasuna eta zirkunstantzia arrarotan hiladako pertsona transen kasuak hain ohikotasun kezkagarriarekin azaltzea.


Errebindikatzen dugu, berriro, transfobiaren aurkako borroka guztion borroka dela, gizarte ezberdin bat eraiki nahi dugun guztion konpromezua dela. Gure kaleetan, laneko kaleratzeetan, bazterkerian, hitzezko eraso eta eraso fisikoetan ikusten diren diskriminazio eta bortizkeria hauekin amaitzeko modu bakarra gure inguruan berauek ezagutu eta momentu oro salatzea da. Izan ere, gizarte mugimenduetatik hilketa hauek amai daitezen borrokatu arren, benetako borroka gure kaleetan dago, gure auzoetan, egunero bortizkeria bizi den lekuetan.


Honen guztiarengatik, behean izenpetzen dugun taldeek pertsona orori deialdia egiten diogu datorren astelehenean, uztailaren 28an, 18:00etan, hiri ezberdinetan burutuko diren kontzentrazioetara joateko ikerketa zorrotz eta garden bat eta kasu honen trataeran dagoen transfobia amai dadila exijitzeko.


Gogorarazten dugu hemen sinatzen dugun taldeak dagoeneko behaketa lan bat egiten ari garela kasuaren garapen judizial eta mediatikoaren inguruan, ekintzaz edo ez-egitez gerta daitekeen edozein esku-sartze edo urraketa salatzeko. Era berean, dagokien bide formalen bidez salatuko dugu hildakoaren duintasunaren aurkako edozein ekintza, bereziki genero-identitatearekiko errespetuaren aurkakoak.


  • Komunikatu hau sinatzen dute:
  • [Andaluzia:] ATA – Asociación de Transexuales de Andalucía y Panteras Rosas Sevilla; [Aragoi:] Amasol, Asociación de Madres y Padres de Lesbianas, Gays, Transexuales y Bisexuales de Aragón, Colectivo por las disidencias sexuales y de género, Lasdel8, Stonewall-Aragón y Towanda; [Katalunia:] CGB – Col·lectiu Gai de Barcelona, FAGC – Front d’Alliberament Gai de Catalunya y Guerrilla Travolaka; [Euskal Herria:] 7menos20 (Gasteiz), Aldarte (Bilbo), EHGAM – Euskal Herriko Gay-Les Askapen Mugimendua (Euskal Herria), Emaize – Gasteizko Sexología Zentroa, Enfasis (Gasteiz), Errespetuz – Transexualen Euskal Elkartea, Gaytasuna (Gasteiz), Gaztehgam – Euskal Heriko Gazteria Gay-Les Askapen Mugimendua (Euskal Herria), Hegoak (Bilbo), Mass Medeak (Bilbo) Medeak (Donostia) y Queer Ekintza (Bilbo); [Galizia:] ALAS (Lugo), Aturuxo – Federaçom de Associaçons LGBT da Galiza, Centro Social Atreu  Maribolheras Precarias, Nomepisesofreghao (Corunha), Panteras Rosas y TransGaliza; [Portugal:] Panteras Rosas; [Madril:] Acera del Frente, Grupo de Respuesta Antipatriarcal, Liberación y RQTR.

> Iritzia: Julen Zabala · EHGAMeko kidea > BAI, MARITXUA NAIZ

  • Bai, maritxua naiz
  • Berria, 2008-01-12 # Julen Zabala · EHGAMeko kidea / Erredakzioan itzulia

Urtarrilaren 3rako Kattalingorrik -gay, lesbiana eta transexualei laguntzeko Iruñeko zentroak- elkarretaratzea antolatu zuen, eraso homofobo bortitz bat salatzeko -beste bat, zoritxarrez-. Han bildu ginenok Davidi, hau da, eraso zioten gazteari elkartasuna adierazteko atsegina izan genuen, ilunabarreko eguraldi zakarrari batere kasurik egin gabe.


Egun batzuk lehenago komunikabideetan albistearen berri eman zutenean, hotzikara izugarri bat sentitu genuen. Gay, lesbiana, transexual izan edo, besterik gabe, heteronormak ezartzen duenaren aldean desberdin sentitzen garenok guri egina bezala sufritzen dugu gisa horretako zernahi eraso.


Diskriminazioaren kontra aspalditik ari garen erakundeok hasieratik argi eta garbi izan dugu inork ez lukeela sufritu behar bere izaera dela kausa -izaera sexuala eta beste zernahi motatakoa-. Baina, zoritxarrez, halaxe gertatzen da oraindik ere, aztoratzeko bezain maiz, nahiz eta gutxitan zabaltzen den horren oihartzuna.


Huskeria da lege aldetik zerbait aurreratu, gizartean onarpenak bildu eta erreferente batzuk sortu izana, benetako orduan egitura heterofaxistak ia bere hartan baldin badaude gure gizartean.


Davidek eta bera bezalako gazteek eskubide guztia dute diren bezalakoak agertzeko nahi duten tokian, nahi duten orduan eta nornahirekin. Orain, hemen, nornahi aurrean dugula, modua izan behar dugu ahotsa goratu eta beldurrik gabe esan ahal izateko: «Bai, maritxua naiz, eta zer?», «bai, bollera naiz, ezin da ala?», «bai, trans naiz, inporta al zaizu ba?».


Davidek kemen handia duela aitortu behar dugu, ez bere adinarekin jendaurrean bere izaera onartu duelako bakarrik, baita sufritu duen eraso homofoboari duintasun bete-beteaz aurre egin diolako ere: buruz buru, erasoa salatuz, komunikabideetan salatu ere, eta Kattalingorrik antolaturiko elkarretaratzean agertuz, artean zauriturik zegoela. Salatu izana bera aurrera ari garen seinale da, dudarik gabe, baina dagokion neurrian eskertu behar diogu.


Badakigu zein zaila den zernahi salaketa aurkeztea, eta are gehiago eraso heterofaxistak salatzea: homofoboak, lesbofoboak, transfoboak, (hetero)sexistak, matxistak… Eta are gehiago lekukotasunik emango duen inor ez badago. Ausardia handia behar da, dudarik gabe, norberaren eta gizartearen beldur kontaezinak gainditzeko. Baina beste biderik ez dago.


Gehiegitan bide hori ez da nahikoa, baina ezinbestekoa da erasotzaileak identifikatzeko lana eta epaiketarako bidea hasteko. Errudunak kalean ibil daitezke ezertxo ere gertatu ez balitz bezala. Zaila da konprenitzen, eta are zailago horrelako erasoek gizartean nolako alarma sortzen duten kontuan izanik -gogora ditzagun Sergi Xavier Martinen kasuko irudi izugarriak: neska gazte bati eraso zion iazko urriaren 7an, Bartzelonako tren batean-. Epaileei dei egiten diegu, horrelako kasuetan berehala erantzuna eman eta zigor zentzagarriak ezar ditzaten.


Davidi abenduaren 27an eraso zioten, «maritxu zikina» oihukatuz bat; garaitsu berean, Eliza katolikoko hierarka batzuek, nola ez, adierazpen negargarriak egin zituzten. Erasoa gertatu baino ordu batzuk lehenago, Bernardo Alvarezek adierazi zuen, Tenerifeko pulpitutik, homosexualitateak kalte egiten diela pertsonei eta gizarteari, gaitz bat dela eta homosexualen %94 bizioagatik direla homosexual, eta, gainera, adingabekoei abusuak egitea zuritu zuen: «Izan ere, deskuidatuz gero, probokatu egiten zaituzte».


Egun batzuk geroago, familia kristauaren aldeko «otoitzean» eta aita santuaren bedeinkazioarekin, beste hierarka batzuek ekin zioten. Rouco Varelak familia arloko politiken kontra egin zuen: esaterako, sexu berekoak ezkontzearen eta dibortzioa soiltzearen kontra. Horrelakoek, hark esan zuenez, «giza eskubideetan atzera egitea dakarte».


Garcia-Gascok laizismoaren kultura deitzen duena kritikatu zuen; haren esanetan, etsipena dakarren iruzur bat da, abortuaren, dibortzioaren eta «gazteen heziketa manipulatu nahi duten ideologien» bidez egina: «Demokraziaren galbidean gara». Cañizaresek, berriz, segurtatu zuen familiaren kontrako «mehatxu argiak eta eraso gogorrak» daudela, eta «gizartearen geroaren kontrako eraso larriak» direla.


Baina ez dezagun geure burua engaina. Nahiz eta badagoen horrelakoak hierarkia katolikoaren parte baten fanatismoaren erakusgarritzat hartzen duenik eta eliza baten barrenean jarrera batek baino gehiagok lekua badutela pentsatzen duenik, isiltasunak hau gogorarazten digu: entzun eta isil, baiezko biribil.


Blazquez delako baten hitzak -apezpikuen presidente eta neurritasunaren ordezkari omen-, abenduaren 30eko «otoitz» hartan esanak, argiak eta garbiak dira. «Familia kristauari izena kendu nahi diote, ustezko familia moderno batekin kontrajarriz», adierazi zuen, eta gaitzetsi egin zituen familia eredua bakarra dela ukatzen duten lege guztiak. Hauxe omen da eredu bakarra: «Ezkontzan, hau da, gizon baten eta emakume baten batasun iraunkorrean oinarriturikoa».


Argi baino argiago utzi dute homosexualitateak, esaterako emakumearen berdintasunak bezala, ez duela lekurik eliza horretan, eta katolikoen zerua -ia eliza guztiena bezala, baita ia erlijio guztiena ere- lurreko infernua dela gay, lesbiana eta transexualentzat.


Bada garaia etengabeko eraso horiek geldiarazteko. Indar aurrerakoi eta gizarte mugimendu guztiek eginahalean aritu behar dute izurrite hori betiko bukatzeko eta gizarte egiaz laikoa ezartzeko. Hierarkia katolikoaren fanatismo horrek, isiltasun konplizeak eta beste sektore ultra batzuen segidismoak, dudarik gabe, honelakoak ekartzen dituzte: homofobia, lesbofobia, transfobia, (hetero)sexismoa eta matxismoa. Eta horien fruituak irainak izaten dira, eta erasoak, eta gorrotozko krimenak.


Giza Eskubideetan, berdintasunean eta aniztasunean sinesten ez duten erakundeak, emakumea baztertzen segitzen dutenak eta homosexualitatea gaixotasuntzat hartzen dutenak mespretxatu egin behar dira gizartean, eta baztertu instituzioetan: hasteko, ezin dute finantzabide publikorik jasotzen segitu, eta ezin dute hezkuntza sisteman parte hartzen segitu.


David gazteak eraso homofobo bortitzaren inguruan izaniko jarrera eredugarriak pentsarazi egin beharko lioke gizarte guztiari. Haren lekukotasuna ikasgai ezin baliotsuagoa da, eta kontuan hartu behar dute, besteak beste Herritartasunerako Hezkuntza izeneko irakasgaian, homofobiaren gaia tratatzeko orduan. Hezkuntza sistemaren eta gizarte pedagogiaren bitartez bakarrik lortuko dugu salatutako eraso horren gisakorik ez izatea berriro.


Herritartasuna lortzeko puntukako baimen bat egongo balitz, Davidek sobran izango luke makina bat puntu. Baina, haien txatalen parafrasea eginez, orratzaren begitik gamelua igarotzea errazago litzateke, hierarkia katoliko penagarri eta lotsagarri horrek herritartasuna lortzea baino.


Burua tente bizi nahi dugunok, «bai, maritxua naiz», «bai, bollera naiz» edo «bai, trans naiz» harro esateko askatasunez bizi nahi dugunok, sostengua, maitasuna eta elkartasuna adierazi nahi diogu Davidi. Hark bezala bere izaeragatik sufritzen edo sufrituko dutenek, jakin dezatela lekua badutela gure familian; Goliat heterofaxistari min egiten badio ere, gurea ere familia handi bat da, ezaugarri nagusi gisa desberdintasuna eta aniztasuna errespetatzea duen familia bat.

> Berria: Erasoak > HOMOFOBIAREN AURKA IRUÑEAN

  • Homofobiaren aurka Iruñean
  • Elkarretaratzea egin dute Kattalingorri elkarteak deituta, gazte batek izandako erasoa salatzeko
  • Berria, 2008-01-04

“Erasorik ez, homofobiarik ez” leloa ardatz hartuta elkarretaratzea egin zuten atzo ilunabarrean Iruñean, Udaletxe parean. Kattalingorri elkarteak deitutako ekimena izan zen, eta lehengo asteko ostegunean gazte batek Donibane auzoan jasandako eraso homofoboa salatzea zuen xede. 19 urteko gaztea hainbat nerabek iraindu eta jo egin zuten. Elkarretaratzean gogora ekarri zuten era honetako erasoak ez direla jazoera bakana, eta erakundeei eskatu zieten tolerantzia eta errespetua sustatzen laguntzeko.

> Berria: Elkartasuna > EHGAM: ELKARRETARATZEA EGIN DUTE IRUÑEAN, PRESOEN EGOERA SALATZEKO

  • Elkarretaratzea egin dute Iruñean, presoen egoera salatzeko
  • Berria, 2007-01-12 Iker Frias · Iruñea


“Gaixoak eta zigorra bete dutenak kalera. Eskubideak bermatuz konponbidea sustatuz” lelopean, elkarreteratzea egin zuten atzo Iruñean ehun lagun inguruk, hainbat gizarte eragilek deituta. Mobilizazioa Nafarroako hiriburuko Bideko Amaren Ospitalaren aurrean izan zen, eguerdiko 13:00ean hasita. Elkarretaratzeak sei ordu iraun zuen. Denbora horretan, hainbat gizarte eragiletako partaidek bat egin zuten mobilizazioarekin.

Besteak beste, hauek egin zuten bat: Askapena, Askatasuna, Bai Euskal Herriari, Bilgune Feminista, EHGAM, ELA, LAB, Etxerat, EHBE, EHE, Gazte Abertzaleak, Ikasle Abertzaleak, Segi, Iruñeko Peñak eta Iratzarri.

«Gaixorik dauden euskal presoen egoera salatzeko bildu gara Bideko Amabirjina Ospitalearen aurrean, eta, era berean, beren zigorren bi herenak bete dituzten presoek aska ditzaten ere aldarrikatu nahi dugu», erran zuen Hilargi Jaunarena Etxerateko bozeramaileak. Horrez gain, Nafarroako Bautista Barandalla eta Marilo Gorostiaga preso gaixoen egoera salatu zuen, eta kalean egoteko eskubidea dutela aldarrikatu.

Elkarretaratzeak iraun zuen bitartean, antzerki eta musika emanaldiak izan ziren.

Kontzentrazioa Bedoureten alde
Bestalde, atzo Bilbon dozenaka lagunek kontzentrazioa egin zuten Bilbon, Espainiako Gobernuak duen Ordezkaritzaren aurrean Sebas Bedouret paristarra aska dezaten eskatzeko. Jakina denez, Bedouret joan den larunbatean atxilotu zuen Guardia Zibilak, ETAren zutabe bat zuela leporatuz. Amnistiaren Aldeko Mugimenduak «muntaia polizialtzat» jo zuen bai atxiloketa eta bai leporatzen diotena ere.

Gainera, Intxaurrondoko Kuartelean, Guardia Zibilaren eskuetan izan den egunetan tratu txarrak eta torturak jasan dituela salatu du Parisko Txalaparta Irratiko esatari Bedouretek. Auzitegi Nazionalean deklaratu ostean, epaileak kartzelaratzeko agindu zuen. Ildo horretan, herenegun Bedoureten etxea miatu zuten Frantziako poliziek hamar orduz, Bedoureten emaztearen lekukotzapean.

“Elkartasuna kartzela, Sebas Askatu” lelopean elkartu ziren dozenaka lagunek, Amnistiaren Aldeko Mugimenduak eta Askapenak deituta. Askapenako kide Gabi Basañezek gogor salatu zuen Bedoureten kasua.