• Páginas

  • Categorías

  • Archivos

> Komunikatua: EHGAM / Aldarte > TRANSEXUALITATEA DESIKIATRIZATZEAREN ALDEKO PLATAFORMA

  • TRANSEXUALITATEA DESIKIATRIZATZEAREN ALDEKO PLATAFORMA
  • EHGAM-DOK, 2008-12-02 # Jaime Mendia(EHGAM-BIZKAIA taldekoa) / Lala Mujika (ALDARTEko kidea)

1990eko maiatzaren 17an, Munduko Osasun Erakundeak (MOE) homosexualitatea atera zuen Nazioarteko Gaixotasunen eta beste Osasun- Arazoen Sailkapen Estatistikotik (CIE-9, oraingo CIE-10ren aurreko bertsioa). Erresuma Batuko gobernuak gauza bera egin zuen 1994an eta, ondoren, Errusiar Federazioko Osasun Ministerioak 1999an eta Txinako Psikiatria-Elkarteak 2001ean. Lehenago, APAk (Iparramerikako Psikiatria Elkartea) 1973an ebatzi zuen, aho batez, homosexualitatea ateratzea Buru-nahasteen Eskuliburu Diagnostikoaren bigarren edizioko (DSM-II, oraingo DSM-IV delakoaren aurreko bertsioetako bat) Desbideratze Sexualen ataletik.

Erabaki hauek, duda barik, aurrerapauso nabaria izan dira sexu-aniztasunaren aitortze-bidean, eta baita gay-lesbianen aitortze sozialarenean ere. Izan ere, inoiz zalantzan jarri beharko ez ziratekeen duintasun eta zilegitasun gizatiarrak lortu dituzte gay-lesbianek, buru-nahasteen tratatuetatik ateratze horien bidez.

Baina, askatasunaren eremuan eginiko aurrerapen hori beste zerbaitek mantsotzen du: transexualitateak buru-gaixotasunen zerrendotan dirau. CIE-10ean, adibidez, transexualtasuna nortasun sexualen nahasteen artean agertzen da F 64.0 goiburukoan eta, era berean, DSM-IVan ere agertzen da F 64.X kodearekin.

2012 urtean APA-k DSM-IV berrikusiko du, hori dela-eta nazioartean batzuk hasi dira eskatzen Genero Nortasun Nahasteak (GNN) DSM-IV zerrendatik atera ditzatela berrikuste horretan. Batzu horiek esten dute, lehenago homosexualitatearekin gertatu bezala, transexualitate eta transgenenerismoaren inguruan dauden ezjakintasuna, estigma eta aurreritzia direla buru-gaixotasunen zerrendan mantentzeko arrazoi bakarrak. Zientifikoki gaur ez dago esaterik transgenerismoa eta transexualitatea buru nahaste direla, lehenago homosexualitate eta lesbianismoarekin gertatzen zen modu berean.

GNN-ak buru-nahasteen zerrendatik behin-betiko ateratzeko plataforma bat sortzea da idazki hau sinatzen dugunon nahia. Hots, lehen aipaturiko berrikustean eskaera egitea. Jakin badakigu ateratze honek GNN-ak beste hainbat buru-gaixotasunen zerrendatatik (CIES , adibidez) ere ateratzea ekarriko duela. Hala gertatu zen homosexualitatearen kasuan.

Plataforma gune zabal eta anitza izatea da gura duguna, ateratze hori nahi duten lagunak biltzen dituena. Plataforma pertsonek osatua izatea pentsatu dugu, eta ez elkarte edo erakundeek, uste dugulako pertsonaren oinarrizko eskubidea dela buru-gaixotzat hartua ez izatea, izan nahi duena izateagatik eta, baita ere, pertsonok, eta ez elkarteek, konprometitzen garen neurrian, eskubide horren exijentziak indar hadiagoa izango duela pentsatzen dugulako.

Plataforma bultzatzen dugunok bertan parte hartzera gonbidatzen zaituztegu eta funtzionamenduaz, lan-ildoez, partehartzaileer arteko koordinazioaz eta abarrez arituko garen bilera batera etortzeko deia egiten dizuegu.

Plataforma bultzatzen dugunok funtzionamenduaren alderdi batzuk jorratu ditugu, irekiak direnak eta abiapuntutzat erabili daitezeenak, nola funtzionatu nahi dugun pentsatzen hasteko. Ondoko hauek dira:

o Uste dugu Plataformaren lehetasuneko lana izan beharko zela transexualitatea, berez, gaixotasuna ez delako ideiaz gizartearen haibat sektore kontzientziatu eta sentsibilizatzea.
o Hiru ardatz izango lituzkeen oinarrizko lan-funtzionamendua proposatuko da eztabaidatzeko:

1. Kalea, politika eta komunikabideak.
2. Hezkuntza-unibertsitateak-kultura.
3. Buru-osunaren sektorea (psikiatrak, psikologoak, antropologoak, soziologoak…)

2008ko abenduaren 11rako proposatzen dizuegu bilera.

> Berria: Trans > TRANSEXUALITATEA BURUKO ERITASUNEN ZERRENDATIK ATERATZEKO ESKATU DUTE

  • Transexualitatea buruko eritasunen zerrendatik ateratzeko eskatu dute
  • Bilbon eta Donostian elkarretaratzeak egin dituzte gizartean nagusi den «gizon-emakume binarismoa» amaitzeko
  • Berria, 2008-10-12 # Ainhoa Sarasola · Donostia

DMS-IV. Hizki horiekin dago jasota buruko eritasunen Europako zerrendan transexualitatea. AEBetako zerrendan ere jasota dago, beste kode batekin. Hizkiak hizki, transexualitatea buruko eritasun gisa hartzen du egun Osasunerako Mundu Erakundeak (OME). Horrek, osasun zerbitzuetara jotzen dutenean transexualentzat prozesu «oso gogorra» dakarrela uste dute Euskal Herriko Gay eta Lesbianen Askapen Mugimenduak (EHGAM) eta Medeak kolektibo feministak. Transexualitatea buruko gaitzen zerrendatik kentzeko eskatu zuten Donostian eginiko elkarretaratzeetan, atzo.


Josebe Iturrioz Medeak-eko kideak azaldu zuenez, transexualek osasun zerbitzuetara jotzen dutenean, psikiatra baten eskuetatik pasatu behar izaten dute lehenik, eta «prozesu gogorra» da hori haientzat. «Arazoren bat baduzu, depresioa esaterako, ez dizute uzten aurrera jarraitzen». Medikuntzak halako kasuetan jarraitzen dituen metodologia eta testak ere ez direla batere egokiak deritzo. «Nola neurtzen da gizontasuna eta emakumetasuna? Amaren zapatak jartzen ote dituzun edo makillatzen zaren galdetuta?».


Osasun sistemak, gizartean nagusi diren gizon-emakume bi polo hegemonikoak indartzen dituela uste du Iturriozek, eta ez dago horren alde. «Zergatik emakume batek ezin du zakilik izan? Guk diogu sexua bera eraikia dela, eta gorputzak askotarikoak direla; hor daude intersexualak, adibidez». Ordea, intersexualei jaiotzez ebakuntza egiten zaiela, eta normalean gainera ezkutatu egiten zaiela dio Iturriozek. «Beraz, errealitate hori ez dugu ezagutzen. Beti izango dira gutxiengo bat, erreprimitzen dugun heinean».


Hala, «gizon-emakume binarismoa» gainditu, eta horietatik harago, gorputzen aniztasuna aitortzeko eskatzen du. «Horregatik diogu gure gorputzak ez daudelagaixorik edo ez direla erratzen, baizik eta gizartea erratzen dela». Tokian tokiko erakundeei transexualitatea eta intersexualitatea modu integralean eta transbersalki lantzeko ere eskatzen die. Iturriozen esanetan, ez baita berdintasunerako departamentuetan lantzen diren gaietatik aparte dagoen zerbait, «sexualitatearen barruan eta sexismoarekin erlazionatua» dagoen auzia baizik.


Iritzi berekoa da Julen Zabala EHGAMeko kidea. Instituzioetatik auzia modu osoagoan landu beharko litzatekeela dio. Urtetan transexualitatearen auzia baztertuta egon dela uste du, baina ari direla, gay eta lesbianen eskubideen aldeko mugimendutik, errealitate hori azaleratzen saiatzen. Auzia gay eta lesbianen borroka agendan dagoela dio.


Eta transexualek izan ditzaketen arazo zehatzetatik harago ere, bi sexu nagusiren binarismoak ez duela zertan hala izan behar uste du, gizartean eredu hori oso errotuta badago ere. «Dena dago guztiz markatua; komunak neskentzat eta mutilentzat, nortasun agirian sexua jartzea… adibideak baino ez dira, baina garbi erakusten dutenak egunero estereotipo oso indartsuak sortzen dituztela, eta horrek eragina badu». Ordea, inguruan kasu latzen bat gertatzean soilik jabetzen da gizartea errealitate horretaz, Zabalaren ustez. Horregatik eskatzen du arlo guztietako erakundeen esku-hartzea.


Eskaera zehatzak
Transexualitatea buruko gaitzen zerrendatik ateratzeko eskatzeaz gainera, beste hainbat eskaera egin zituzten bi elkarteek atzoko protestetan. Hormona tratamendu eta ebakuntza «askeak» aldarrikatu zituzten, psikiatraren tutoretzarik gabekoak. «Genital anbiguoekin» jaiotakoei egun gutxira egin ohi zaien ebakuntza egiteari uzteko, agiri ofizialetatik «sexua» eta «ezertarako balio ez duten antzeko datuak» ezabatzeko, eta transexualen babeserako legeak sustatzeko ere eskatu zuten.


Hala, Osakidetzako lehen artatzean «erabateko hobekuntza» eta Gizarte Segurantzan tratamendu eta ebakuntzak onartzea aldarrikatu zuten. Eusko Jaurlaritzari, berriz, Generoaren Saila sortzeko eta transexualitatea berdintasunerako departamentu eta arloetan lantzeko eskatu zioten.


Donostian bezala, Bilbon ere elkarretaratzea egin zuten Trans Koordinakundeak deituta, eskaera berberak plazaratzeko. Gaurko, berriz, Gasteizen 7menos20 eta Las Invertidas taldeek deitu dute hitzordua, 13:00etan, Andra Mari Zuriaren plazan.

> Laburrak: Trans > TRANSEXUALEN ESKUBIDEEN ALDEKO BILKURA DEITU DUTE

  • Transexualen eskubideen aldeko bilkura deitu dute
  • Irutxuloko Hitza, 2008-10-11


KONTZENTRAZIOA Transexualen eta intersexualen eskubideak bermatzeko eta zenbait eskubide eskatzeko elkarretaratzea egingo dute gaur Bulebarrean, 18:00etan. Genero Distrofia izenekoa gaixotasun mental gisa desager dadila eta tratamendu hormonal eta ebakuntza askeak tutoretza sikiatrikorik gabe eskatuko ditu Ehgamek gaurko kontzentrazioan.


  • [Orijinalean Egham agertu zen]

> Berria: Feminismoak > EMAKUMEEN ESKUBIDEAK "MUGATZEN" ARI DIRELA DERITZO BILGUNE FEMINISTAK

  • Emakumeen eskubideak «mugatzen» ari direla deritzo Bilgune Feministak
  • Martxoaren 8ko data «errespetatzeko» eta egun horretan hauteskunderik ez egiteko «exijitu» dute
  • Berria, 2008-10-11 # Mikel Peruarena · Donostia

«Historian zehar, batez ere gure borrokaren bidez, lortutako esparruak eta eskubide urriak ezabatzen edo mugatzen ari dira». Udan amaitu den ikasturtearen balantzea egin dute Bilgune Feministako bozeramaileek, Miren Aranguren eta Izaskun Guarrotxenak, eta ondorio horretara iritsi dira: «Jendarte parekidea izatetik oso urrun gaude».


Nafarroako Foru Gobernuak aurten onartu duen abortatzeko eskubidearen aldeko proposamenak ez du «inongo fruiturik» sortu, Arangurenek dioenez: «Ezin da abortatu Nafarroan, ez osasun publikoan, ez pribatuan ere». Araban, Bizkaian eta Gipuzkoan, berriz, klinika pribatuetan egiten da abortuen %98. Espainiako Gobernuak, Abortuaren Legea aldatzeko, mugimendu feministaren iritziak kontuan hartu behar lituzke, Arangurenen esanetan. Emakumeen erabakitzeko askatasunari «mugak jartzeko ahaleginak» gaitzetsi ditu, eta abortu «libre eta doakoa» exijitzen jarraituko dutela jakinarazi du.


Lesakan (Nafarroa) eta Bilbon azken asteetan izan diren erasoak gogorarazi ditu Guarrotxenak. Emakumeek jasotzen dituzten erasoekin «oso arduratuta» daudela adierazi du, eta «autodefentsa feminista» erabiltzeko eta «kalean beldurrik gabe bizitzeko» deia egin die emakumeei.


Aurten bost emakume hil dira, genero indarkeriaren ondorioz, Euskal Herrian. «Hezkuntzan eta prebentzioan lan integralik egiten ez den bitartean, egoerak larriagotzen jarraituko du», Guarrotxenaren hitzetan. Gizartearen jarrera aldatu behar da bere ustez: «Guztion ardurari behingoz heldu eta gure esku dauden neurriak hartu behar genituzke».


Martxoaren 8a «errespetatu»

Instituzioek kanpainak egiten dituzte, baina «politikoki zuzena denak» agintzen dielako, «atzetik inolako oinarririk edota benetako lanik» egin gabe, Guarrotxenaren ustez. Hari horretatik, azken aldi honetan martxoaren 8an Eusko Legebiltzarra osatzeko bozak egitea entzun denez, «huts izugarria» izango litzatekeela uste dute. «Denok dugu gogoan aurten zer gertatu den Nafarroan, martxoaren 8a hausnarketa egunarekin egokitu zelako». Martxoaren 8a «errespetatu behar da eta politikariek agendan sartu behar dute», ohartarazi du Guarrotxenak. Eusko Jaurlaritzari «exijitu» dio egun horretan hauteskunderik ez deitzeko.


Atzerakada ekonomikoa emakumeei nola eragiten ari zaien aztertzea izango da ikasturteko erronketako bat. «Krisiak emakumeoi eragiten digu, bereziki; irakurketa eguneratzeko asmoa dugu ikasturte honetan», jakinarazi du Guarrotxenak.


Transexualitatea arazo psikiatriko hutsera ez murrizteko eskatuz elkarretaratzeak egingo dituzte, gaur eta bihar, Bilbon, Donostian eta Gasteizen. EHGAM, Medeak eta Trans koordinadorak deitutako ekitaldietara joateko deia egin du Bilgune Feministak.

> Berria: Trans > ESTATU BATUAK: THOMAS BEATIE TRANSEXUALA ALABA BATEZ ERDITU DA

  • Haurdunaldi bat, kontzeptu ugari dantzan
  • Thomas Beatie transexuala alaba batez erditu da
  • Kritikagarria batzuentzat, berritzailea besteentzat. Thomas Beatie transexualaren haurdunaldiak, amatasuna, aitatasuna, maskulinitatea, feminitatea… kontzeptu ugari hankaz gora jarri ditu. Igandean erditu zen eta dagoeneko aita da.
  • Gara, 2008-07-05 # Maider Eizmendi

Thomas Beatie Oregoneko (AEB) 34 urteko gaztea aita da, guraso hala nahiago badu. Atzo jakin genuen joan den igandean erditu zela eta biak, aitak eta alabak, osasun egoera bikaina dutela. Beatiek orain hamar urte erabaki zuen sexuz aldatzea eta legeak gizon izaera aitortu zion. Hala eta guztiz ere, bere obulutegia eta umetokia mantendu zituen eta bere emazteak, haurrik izan ezin duenez, bere hormona tratamendua bertan behera utzi eta intseminazio bitartez haurdun geratu zen Thomas orain bederatzi hilabete.


Munduko komunikabideek «haurdun izandako lehen gizon» gisa bataiatu dute, baina izatez, Thomasek beste pertsona batzuk aurretik zabaldutako bidea jarraitu baino ez du egin. Aldea, albisteak izandako oihartzunean dago, Thomasek bere egoeraren berri munduari eman eta bere haurdunaldiaren irudiak plazaratu baititu. «Oso ausarta izan da», horrela dio Beatriz Preciadok, Generoaren Teoria Paris VIII Unibertsitatean irakasten duen Burgoseko irakasleak. Donostian dago egun hauetan «PornoPunkFeminismoa» izenburupeko jardunaldi batzuen koordinazio lanak egiten, eta bertan izan du erditzearen berri. GARA berarekin izan da Thomas Beatieren kasuaren eta honek mahai gainean jarri dituen eztabaida anitzez mintzatzeko.


Kasua ezagun egin zenetik aztoratu egin ditu asko. Zenbaitek ezin du ulertu gizon izateko pausoa eman ostean, hori eten eta haurdun geratzeko erabakia hartu izana, zenbaitek «aita beharrean ama» izango dela dio, baina berak argi adierazi du, erdituta ere haurraren aita izango dela, «rol hori» beteko duela eta Nancy emazteak amarena.


Onarpen arazo horien oinarrian, Preciadoren ustez, mendebaldeko sexu-genero kontzepzio estua dago: «Guk erregimen kontserbadore edota doktrinatzaileez hitz egiten dugunean Islam-a datorkigu burura, baina gure sexu-genero erregimena oso-oso diziplinarioa eta estua da; guk naturalizatuta bizi dugu eta ez gara arau sistema hertsitzaile horretaz jabetzen». Irakaslearen esanetan, indarrean dagoen sistemak sexu, genero eta sexualitatearen lerrokatzearekin du zerikusia: «Sexu anatomiko maskulinoari, genero maskulinoa dagokio eta, jakina, heterosexuala izan behar du, eta, gainera, hori guztia aitatasunarekin sendotu behar du; emakumeak berriz, bere feminitatea amatasunarekin azkendu behar du».


Kontua da Thomas Beatiek sistema hori apurtu duela, «maskulinitateaz dugun ideia tradizionalaren kontra egin du» eta duela pare bat hamarkada abiatutako bideari esanahia erantsi. Orduan hainbat ikerlari eta pentsalari sexu-genero lerroari eten kritikoak egiten hasi ziren eta honelakoak esaten: «badira gizonak femeninoak direnak, maskulinoak diren emakumeak… Ez dago inolako jarraipen naturalik eta orain ikasi behar dugu amatasuna gerta daitekeela gizon baten gorputzean eta aitatasuna emakume gorputzean». Beatiek beraz, aitatasuna eta amatasuna eraikitako kontzeptuak direla eta horien mugak mugi daitezkeela utzi du agerian. «Horregatik da zaila Thomas aita dela ulertzea, nahiz eta umetokia izan, alua izan eta neska jaioa izan, normalean gizonei bakarrik ezarri zaien posizio kulturala defendatu behar du berak eta horregatik seguru aski behin eta berriz errepikatzen du bera `aita’ izango dela».


Kasu zehatz honek kolektibo transexualen gaineko ikuskeran ez ezik, emakume izatean eta honen ulermenean ere zeresana eman dezake. «Emakumeen gorputza, orain arte naturalizatuena, desnaturalizatzeko pauso gisa ulertzen dut. Gizonaren gorputzak ere metafora kultural ugari ditu, baina emakumearen gorputza izan da diziplinatua eta arautua eta, batez ere, ugalketa kontrolari dagokionez. Ikuspuntu horretatik, Thomasek emandako pausoa ikaragarria da», zehaztu du Preciadosek. Horren harira, gorputza beste modu batean begiratzen ikasi behar dugula nabarmendu du Preciadok. «Kulturak eta irudiek -zinematografikoek, literarioek, pornografikoek- eraikitzen dute gorputza. Hori guztia kontuan hartu gabe gorputzak ez du egun esanahirik.


Medikuntzak eta teknologiak gorputzean duten eragina ere aintzat hartzekoa dela dio irakasle honek: «Gorputza lehen unetik teknologiaren ondorioa da; edozein gorputzek -ez soilik transexualenak- kontaktu zuzena du teknologia hormonalekin adibidez; oso neska gutxi ezagutzen ditut gaztetatik pilula hartzen ez dutenak eta beren feminitatea, hilekoa, teknikoki kontrolatua dago».


Lehen ere bideak irekita baziren kasu honen publikotasuna transexual eta gay ugarirentzat «izugarria» izan da, «amatasuna mamua dela askorentzat». Kontuan izan behar da gainera, gizonezko transexualen sexu aldaketetan urte askoan pertsonak antzutzera jo izan dela: «Testosteronak obulutegiko minbizia izateko arrisku txiki bat dakar, eta horregatik urte askoan medikuntzak proposatu izan du hormonak hartzen hasi aurretik, obulutegia eta umetokia kentzea». 90eko hamarkadan, ordea, «transgenero mugimenduarekin» transexual asko beste modu bateko gorputza nahi zutela aldarrikatzen hasi ziren, hau da, gizon izan zitezkeela beren ugalketa organoak mantenduta ere. «Thomasek horixe dio, gizona dela alua izan arren, eta ideia hori oso berritzailea da maskulinitateaz dugun ideia zakilean eta sarketan oinarritzen delako ia esklusiboki». Thomasen alabaren gainean, eta beste transexual batzuen seme alaben esperientziak kontuan hartuta zera dio: «Beste batzuek baino errazago ulertuko dute modu asko daudela gizon eta emakume izateko eta identitatea eta desioa mugikorrak eta aldagarriak direla».


Ziur Beatieren erditzeak kalapita eragin eta kontserbadoreen kritikak jasoko dituela; baina mahai gainean jarri ditu kontzeptu eta ulerkera ugari; eta hori eskertzekoa da.

> Elkarrizketa: GUERRILLA TRAVOLAKA > "LEGEAK PSIKIATRARENGANA JOATEA BEHARTZEN GAITU IZENA ALDATZEKO"

  • «Legeak psikiatrarengana joatera behartzen gaitu izena aldatzeko»
  • Miguel Misse, Marina Collell eta Erik Huma Guerrilla Travolaka taldeko kideak
  • Guerrilla Travolakako kideek gogor salatzen dituzte Espainiako Genero Identitatearen Legeak transexualei ezartzen dizkien baldintzak.
  • Berria, 2008-06-12 # Jakes Goikoetxea · Donostia

Ideiak argi eta mingainak zorrotzak dauzkate. Lotsagabe baina argudioetan oinarrituta hitz egiten dute transexualez eta transexualen kontrako neurriez. Kataluniako Guerrilla Travolakako ordezkariak dira (guerrilla-travolaka.blogspot.com). Aste honetan Euskal Herrian izan dira, EHGAMek gonbidatuta.


Sarritan pentsatzen dugu transexuala izateko operatu egin behar dela, baina zuek asko hitz egiten duzue operatzen ez diren transexualei buruz.


ERIK HUMA: Operatzen diren transexualak transexual dira operatu aurretik ere.


MIGUEL MISSE: Funtsean transexualok ez diogu hainbesteko garrantzirik ematen. Pentsatzen da transexualok beti operatu egiten garela, geure burua gorrotatzen dugula… baina era horretako aurreiritziak indargabetu behar ditugu: transexual izan daiteke operatu gabe, zure gorputza ondo bizitzen baduzu.


Iazko martxoan onartu zen Genero Identitatearen Legea Espainiako Kongresuan. Gehienek, baita transexualen elkarteek ere, legea txalotu zuten. Oso gutxi hitz egin zen legeak ezartzen dituen bi baldintzei buruz agirietan izena eta sexua aldatzeko. Hain ona al da legea?


MARINA COLLELL: Legea aurrerapausoa da, saihestu egiten duelako operatu behar izatea agirietan izena edo sexua aldatzeko. Baina legeak hainbat hutsune ditu. Hasteko, aintzat hartzen ditu bakarrik adinez nagusiak direnak eta Espainiako herritartasuna daukatenak, alegia, kanpoan uzten ditu adingabeak eta atzerritarrak. Horrez gain, transexualei gainerako pertsonei eskatzen ez dien osasun maila eskatzen die: transexual batek, psikopatologiaren bat izanez gero, ezin du bere izena eta sexua aldatzeko prozesua abiatu, uste baitute agian psikopatologia dela transexualitatea eragiten duena.


Eta legeak ezartzen dituen bi baldintza nagusiak?


COLLELL: Lehena da legeak genero disforia ziurtagiri bat eskatzen duela, genero identitatearen nahasmenduaren ziurtagiria. Horrek transexualak psikiatra batengana joan eta terapia psikiatrikoa jasotzera behartzen ditu izen aldaketa bat egiteko.


Bigarren baldintzak transexualak gutxienez bi urtez hormonak hartuz beren gorputza aldatzera behartzen ditu. Hori izen aldaketa bat egiteko! Oso biolentoa da Estatuak norbait bere gorputzarentzat eta osasunarentzat kaltegarria den zerbait egitera behartzea. Hormonak hartzeak bigarren mailako hainbat ondorio ditu eta, gainera, transexualen esterilizazio kimikoa eragiten du. Estatuak zikiratu egiten gaitu izena aldatu aurretik.


Kasu guztietan gertatzen al da zikiratzea?


MISSE: Gehienetan bai.


HUMA: Mutil transexual gehienei urtebetez hormonak hartu ostean histerektomia egitea gomendatzen diete, hau da, obarioak eta uteroa kentzea. Lege honen ustezko aurrerapenetako bat da ez dela beharrezkoa sexua aldatzeko operazioa egitea agirietan izena edo sexua aldatzeko; baina kontua da bi urtez hormonak hartzeak zikiratze kimikoa eragiten duela. Beraz, lehengoan gaude.


Nolakoa da genero disforia ziurtagiria lortzeko prozesua?


MISSE: 1970eko hamarkadan Harry Benjamin Elkarteak AEBetan osasun protokolo batzuk argitaratu zituen medikuek transexualak nola tratatu jakiteko. Protokolo horiek hartzen dira erreferentziatzat psikiatria unitateetan. Protokolo horietan Bizitza errealaren testa kontzeptua asmatu zuten. Testaren bitartez astero edo hilero neurtu egiten dute ea zure bizitzan gizon baten edo emakume baten moduan bizi zaren. Gurasoak, irakasleak, seme-alabak… inplikatzen dituzte prozesuan. Mugak jartzen dizkizute eta zure bizitza berrantolatzen dute. Talde terapiak antolatzen dituzte transexualentzat, gurasoentzat… Transexual gehienentzat esperientzia gogorra da.


COLLELL: Eta larriena da agian pertsona hori psikiatrarengana joan dela bakarrik nortasun agirian izena eta sexua aldatzeko.


MISSE: Transexualak psikiatrarengana joaten dira ziurtagiria lortu eta gero endokrinologoarengana joan ahal izateko, hormonak hartzera. Ezin duzu zuzenean endokrinologoarengana joan, endokrinologoak psikiatrarengana bidaliko baitzaitu.


Prozesu horrek guztiak traumaren bat eragin al diezaioke transexualari?


HUMA: Bai. Hilean bitan psikiatrarengana joan eta zure bizitza azaldu behar badiozu eta talde terapiara joan behar baduzu, gaixo zaudela uste duzu. Azkenean sentitzen duzu ez daukazula autonomiarik zure gorputza gobernatzeko.


Iazko ekainean kontzentrazioa egin zenuten Bartzelonako Ospitale Klinikoko Psikiatria Unitatearen aurrean, transexualitatearen psikiatrizazioa salatzeko. Psikiatrekin hitz egin duzue gaiari buruz. Aurkitu al duzue zuekin bat egin duenik?


MISSE: Gurekin bat egiten dutenak gehiago dira beren kontsultetan prozedura aldatzeko prest daudenak baino. Madrilgo psikologo batek genero disforia ziurtagiriak sinatzen ditu, ohiko prozedura jarraitu gabe, baina salbuespena da. Gehienek protokoloak jarraitzen dituzte, beldurragatik.


Legeak adinez nagusiak aintzat hartzen ditu. Zer gertatzen da transexual gazteekin edo nerabeekin?


MISSE: Haurrek psikiatrarengana joan behar dute 18 urte bete arte. Ordura arte ezin duzu izena aldatu edo hormonak hartu. Oso gogorra da adin horretan jasotzen den guztiari aurre egitea.


COLLELL: Legeak adingabeak babesgabetasun egoeran uzten ditu. Amaigabeko jarraipen psikiatriko horrek hainbat transexual beren kabuz hormonak hartzera bultzatzen ditu. Bartzelonako Ospitale Klinikoaren datu batzuen arabera, transexualen %70ek baino gehiagok hormonak hartzen dituzte, inongo kontrolik gabe, hormonak merkatu beltzean eskuratuta. Hori guztia amaituko litzateke transexual batek aukera izango balu endokrinologoarengana joan, hormonak hartu nahi dituela esan eta hormonak jasoko balitu. Ez da ideologia kontua bakarrik, baita osasunari dagokiona ere.


Unibertsitateetan transexualitatea nahasmendu bat dela irakasten al da?


COLLELL: Bai. Nik Psikologia ikasketen bi urte egin nituen, eta hori irakatsi zidaten. Hainbat lagunek hala salatzen digute. Aintzat hartu behar da sexu identitatearen nahasmenduak nazioarteko gaixotasunen zerrendetan daudela. Osasunaren Mundu Erakundeak 1990eko maiatzaren 17an kendu zuen homosexualitatea buruko gaitzen zerrendatik, baina egun horretan bertan transexualitatea sartu zuen.

  • «Test baten bitartez astero edo hilero neurtu egiten dute ea gizon edo emakume baten moduan bizi zaren»
  • Miguel Misse · Guerrilla Travolaka-ko kidea
  • «Estatuak zikiratu egiten gaitu izena aldatu aurretik, bi urtez hormonak hartzera behartuz»
  • Marina Collell · Guerrilla Travolaka-ko kidea

> Berria: Omenaldia > AMAIA-AIMAR: "NI NORMALA NAIZ"

  • «Ni normala naiz»
  • Kronika, 2008-02-03

“Ikustezina ikusten Isasi” emanaldia izan zen atzo Sandiusterri aretoan, transexualitatearen inguruan, eta ´bakoitzak nahi duena izateko duen eskubidea` aldarrikatzeko. Gaur egungo gizartean transexualek nahiz ezarritako eredutik ateratzen den edonork dituen trabak azaltzeko helburua zuen atzoko emanaldiak eta Amaia-Aimarren borroka gogoratzea. Ornitorrinkus taldearen abestiek hasi zuten emanaldia eta ondorenean, Amaia-Aimarrek utzi zuen karta bat irakurri zuten. Amaia-Aimarren amak idatzitako testu bat irakurri zuen jende aurrean, bere lagun batek, jarraian. Transexuala zela esan zienean, familian ikasketa bat hasi zutela azaltzen du. transexualitatea gizon eta emakume aukera itxitik, bariante bat gehiago dela nabarmendu zuen eta horren «normaltasuna» aldarrikatu behar dela, nahiz eta gizarte honek ezarritako normak hausten dituenari traba ugari jarri.


Bi film dokumental

Emanaldi bukaeran transexualitateari buruzko bi film dokumental ikusteko aukera izan zen Sandiusterrin. “The birthday” iranen egindako dokumental holandarra izan zen bata, Kianfar eta Mohrek zuzendua; eta “Vestido negro” espainiarra bestea, Sergi Perezek zuzendua.